หลาย ๆ คนคงกังวลว่าการใช้พลาสติกในการบรรจุซองยา ตามร้านยา คลิกนิก โรงพยาบาลจะปลอดภัยหรือไม่ เป็นซองยาแบบกระดาษได้หรือเปล่า หากเราดูตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การกำหนดเกี่ยวกับสถานที่ อุปกรณ์ และวิธีปฏิบัติทางเภสัชกรรมชุมชน ในสถานที่ขายยาแผนปัจจุบันตามกฎหมายว่าด้วยยา พ.ศ. 2557 ได้มีระบุไว้ว่า
ข้อ 13 ต้องเลือกภาชนะบรรจุที่เหมาะสม เพื่อป้องกันไม่ให้ยาเสื่อมสภาพก่อนเวลาอันสมควรพร้อมฉลากยา
ข้อ 16 จัดให้มีฉลากบนซองบรรจุยาหรือภาชนะบรรจุยาอันตราย และยาควบคุมพิเศษที่ส่งมอบให้ ผู้รับบริการโดยต้องแสดงข้อมูลอย่างน้อย ดังต่อไปนี้
16.1 ชื่อ ที่อยู่ของร้านขายยาและหมายเลขโทรศัพท์ที่สามารถติดต่อได้
16.2 ข้อมูลเพื่อให้ผู้รับบริการใช้ยาได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม ปลอดภัยติดตามได้ ดังนี้
16.2.1 วันที่จ่ายยา
16.2.2 ชื่อผู้รับบริการ
16.2.3 ชื่อยาที่เป็นชื่อสามัญทางยาหรือชื่อการค้า
16.2.4 ความแรง 16.2.5 จำนวนจ่าย
16.2.6 ข้อบ่งใช้
16.2.7 วิธีใช้ยา ที่ชัดเจนเข้าใจง่าย
16.2.8 ฉลากช่วย คำแนะนำ คำเตือน หรือเอกสารให้ความรู้เพิ่มเติม (ถ้าจำเป็น)
16.2.9 ลายมือชื่อเภสัชกร
ข้อสังเกตุ
- กฎหมายไม่ได้กำหนดว่าต้องเป็นพลาสติกเท่านั้น – ประกาศกระทรวงสาธารณสุขไม่ได้ระบุว่าภาชนะบรรจุยาจะต้องทำจากวัสดุใด
- ที่สำคัญคือต้องรักษาคุณภาพยา – วัสดุที่เลือกใช้ต้องสามารถป้องกันไม่ให้ยาเสื่อมสภาพก่อนเวลาอันสมควร
- ซองกระดาษใช้ได้ – หากผู้ผลิตหรือผู้นำเข้ายามีมาตรการรักษาคุณภาพยาที่ดีอยู่แล้ว และยานั้นไม่ใช่ยานับเม็ดแบ่งจ่ายจากภาชนะเดิม
- ข้อมูลบนซองยาต้องครบถ้วน – ไม่ว่าจะใช้ซองประเภทใด ต้องมีข้อมูลตามกฎหมายครบถ้วน
แล้วเราเลือกซองยาพลาสติก หรือ ซองยาแบบกระดาษดี ?
กรณีที่ควรใช้ซองพลาสติก
แม้กฎหมายจะไม่บังคับ แต่ในบางกรณีซองยาแบบพลาสติกจะเหมาะสมกว่า:
ยานับเม็ดแบ่งจ่ายจากภาชนะเดิม
- ยาที่แกะออกจากแผงหรือขวดเดิม
- ยาที่ไวต่อความชื้นมาก เช่น ยาแอสไพริน
ยาที่ไวต่อความชื้นสูง
- ยาที่ละลายง่ายในอากาศชื้น
- ยาที่เปลี่ยนสภาพเมื่อเก็บไม่ดี
ยาที่รับประทานระยะยาว
- ผู้ป่วยต้องเก็บยาไว้นานหลายวัน
- ต้องการความทนทานและกันความชื้นที่ดี
ยาน้ำหรือยาชนิดเหลว
- ป้องกันการรั่วซึม
กรณีที่สามารถใช้ซองกระดาษ
ยาในแผงฟอยล์จากผู้ผลิต
- ยาอยู่ในแผงอลูมิเนียมฟอยล์สมบูรณ์
- ไม่ได้แกะยาออกจากแผง
- เช่น ยาแก้ปวด ยาแก้แพ้ ในแผง
ยาในขวดจากผู้ผลิต
- ยาอยู่ในขวดที่กันความชื้นดีอยู่แล้ว
- มีฝาปิดสนิท
- เช่น ยาน้ำแอนตาซิด วิตามินในขวด
ยาที่ไม่ไวต่อความชื้นหรือแสง
- ยาที่มีเสถียรภาพดี
- ไม่เปลี่ยนสภาพง่าย
การจ่ายยาระยะสั้น
- ยาที่รับประทาน 1-3 วัน
- ไม่ต้องเก็บนาน
บทสรุป
ซองยาไม่จำเป็นต้องเป็นพลาสติกเท่านั้น การใช้ซองกระดาษเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับสิ่งแวดล้อม และสิ่งสำคัญคือต้องเลือกใช้ให้เหมาะสมกับลักษณะยา พร้อมระบุข้อมูลครบถ้วนตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การกำหนดเกี่ยวกับสถานที่ อุปกรณ์ และวิธีปฏิบัติทางเภสัชกรรมชุมชน ในสถานที่ขายยาแผนปัจจุบันตามกฎหมายว่าด้วยยา พ.ศ. 2557
หากคุณสนใจผลิตซองยาพลาสติกตามมาตรฐาน GPP ทางเรามีบริการออกแบบพร้อมผลิตซองยาครบวงจร มีทีมงานคอยดูแลตลอดจนเสร็จงาน
ที่มา
https://drug.fda.moph.go.th/media.php?id=514480132119994368&name=Law03-24-01.pdf
https://pharm.tu.ac.th/uploads/pharm/pdf/articles/TUPharm202001_medicineziplockbag.pdf